Γράφει η Ράνια Ματσούκη,
Ένα ιδιαίτερα σοβαρό περιστατικό σεξουαλικής βίας, που καταγράφηκε στη Θεσσαλονίκη, έρχεται να αναδείξει μια λιγότερο ορατή πτυχή της έμφυλης και σεξουαλικής κακοποίησης: τη βία σε βάρος ανδρών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος (29/10/2026), ένας 41χρονος άνδρας κατήγγειλε ότι τα ξημερώματα της Τρίτης 27 Οκτωβρίου δέχθηκε επίθεση από έξι άτομα σε εξωτερικό χώρο, κοντά στην εκκλησία των Αγίων Πάντων, στη δυτική Θεσσαλονίκη. Όπως υποστήριξε, οι δράστες τον ξυλοκόπησαν και τον κακοποίησαν σεξουαλικά, ενώ ένας από αυτούς κατέγραφε τις πράξεις τους με βίντεο. Επιπλέον, κατήγγειλε ότι τραυματίστηκε στο χέρι με αιχμηρό αντικείμενο και στη συνέχεια μεταφέρθηκε με δίκυκλο στο κέντρο της πόλης, όπου τον έριξαν στα νερά του Θερμαϊκού.
Μετά την καταγγελία, αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Λευκού Πύργου προχώρησαν, το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, στη σύλληψη δύο ανδρών, ηλικίας 40 και 34 ετών, στην περιοχή των Αμπελοκήπων. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για βιασμό, απόπειρα ανθρωποκτονίας και παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων και προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ο 41χρονος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ σε νοσοκομείο, όπου έλαβε τις πρώτες βοήθειες, ενώ οι αστυνομικές έρευνες συνεχίζονταν για τον εντοπισμό των υπόλοιπων τεσσάρων προσώπων που αναφέρονται στην καταγγελία.
Με αφορμή αυτό το συμβάν, προκύπτουν δύο σημαντικά ζητήματα που αξίζει να αναλυθούν. Αρχικά, η σεξουαλική κακοποίηση των ανδρών, η δυσκολία αναγνώρισής της από την κοινωνία και το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει το θύμα. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ψηφιακή διάσταση της κακοποίησης. Η βιντεοσκόπηση ενός τέτοιου περιστατικού όχι μόνο εξευτελίζει το θύμα, αλλά μπορεί να οδηγήσει και στη δευτερογενή θυματοποίησή του.
Η αθέατη πλευρά της σεξουαλικής βίας κατά ανδρών
Η σεξουαλική κακοποίηση έχει συνδεθεί κυρίως με τις γυναίκες. Υποθέσεις όπως η συγκεκριμένη, όμως, έρχονται να υπογραμμίσουν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που έχει ως θύματα και τους άνδρες και το οποίο πολλές φορές παραμένει λιγότερο ορατό. Αυτό συμβαίνει επειδή πολλοί άνδρες διστάζουν να καταγγείλουν τέτοιου είδους περιστατικά, φοβούμενοι μήπως στιγματιστούν από την κοινωνία. Η απουσία συναίνεσης αποτελεί το καθοριστικό στοιχείο και όχι το φύλο του θύματος.
Η έκταση του φαινομένου αποτυπώνεται και σε διεθνή δεδομένα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), που δημοσιεύθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 και βασίζονται στην εθνική έρευνα για τη σεξουαλική βία και τη βία μεταξύ συντρόφων, περισσότεροι από ένας στους έξι άνδρες στις ΗΠΑ έχουν βιώσει κάποια μορφή σεξουαλικής βίας με σωματική επαφή κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Παράλληλα, περίπου ένας στους 31 έχει υποστεί ολοκληρωμένο ή απόπειρα βιασμού.
Πέρα από αυτά τα στοιχεία, όμως, ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο οι άνδρες βιώνουν έναν βιασμό. Το στερεοτυπικό πρότυπο της κοινωνίας θέλει τον άνδρα αυταρχικό, ισχυρό και χωρίς να εκφράζει τα αρνητικά του συναισθήματα. Ως αποτέλεσμα, αν ένας άνδρας μιλήσει για τον βιασμό του, θα έρθει σε αντίθεση με αυτό το ισχυρό και κυρίαρχο πρότυπο και είναι πολύ πιθανό να στιγματιστεί, αντιμετωπίζοντας αμφισβήτηση και χλευασμό.
Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται και στην έρευνα των Pilkington και συνεργατών (2025), η οποία συγκέντρωσε ευρήματα από 69 μελέτες σχετικά με την αποκάλυψη τραυματικών σεξουαλικών εμπειριών από αγόρια και άνδρες. Οι ερευνητές εντόπισαν ως σημαντικά εμπόδια τα κοινωνικά στερεότυπα γύρω από τον ανδρισμό, το αίσθημα ντροπής, την περιορισμένη κοινωνική αναγνώριση της ανδρικής θυματοποίησης, αλλά και την ανησυχία ότι το περιβάλλον ή οι αρμόδιες αρχές δεν θα αντιμετωπίσουν την καταγγελία με την απαιτούμενη σοβαρότητα.
Έτσι, χρειάζεται να γίνει αντιληπτό ότι η σιωπή δεν σημαίνει απουσία περιστατικών, αλλά μπορεί να αποτελεί έκφραση φόβου απέναντι στην κοινωνική αμφισβήτηση και τον στιγματισμό.
Όταν η κακοποίηση καταγράφεται: Η ψηφιακή έκθεση και η δεύτερη θυματοποίηση
Το γεγονός ότι η κακοποίηση καταγραφόταν σε βίντεο προσθέτει ακόμη έναν σημαντικό παράγοντα στην υπόθεση. Το θύμα όχι μόνο υπέστη σεξουαλική και σωματική κακοποίηση, αλλά ήρθε αντιμέτωπο και με την καταγραφή αυτών των πράξεων, η οποία ενδέχεται να προσφέρει στους δράστες ένα επιπλέον μέσο απειλής, εκφοβισμού και εξευτελισμού.
Η πράξη αυτή συνδέεται με την παραβίαση της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων. Στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία χρησιμοποιείται ο όρος «Image-Based Sexual Abuse» (σεξουαλική κακοποίηση μέσω οπτικού υλικού). Το θύμα ενδέχεται να αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο της προσωπικής του εικόνας και της ιδιωτικής του ζωής, ενώ η δυνατότητα αναπαραγωγής και επαναδημοσίευσης του υλικού καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την πλήρη απομάκρυνσή του από το διαδίκτυο.
Τις συνέπειες αυτές αναδεικνύει και η επιστημονική ανασκόπηση της V. Karasavva, η οποία δημοσιεύθηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Trauma, Violence & Abuse και εξέτασε 49 μελέτες σχετικά με τη μη συναινετική διακίνηση προσωπικού σεξουαλικού υλικού. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα άτομα που έχουν βιώσει τέτοιου είδους κακοποίηση ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως άγχος, κατάθλιψη και μετατραυματικό στρες, αλλά και κοινωνικές συνέπειες, όπως στιγματισμό, κοινωνικό αποκλεισμό και απόδοση ευθυνών στο ίδιο το θύμα.
Με αυτόν τον τρόπο, η αρχική κακοποίηση μπορεί να αποκτήσει μια δεύτερη διάσταση, καθώς το θύμα καλείται να διαχειριστεί όχι μόνο το τραυματικό γεγονός, αλλά και τις συνέπειες της πιθανής ψηφιακής έκθεσής του.
Η συγκεκριμένη κατάσταση συνδέεται με την έννοια της δευτερογενούς θυματοποίησης, δηλαδή της πρόσθετης ψυχολογικής και κοινωνικής επιβάρυνσης που μπορεί να υποστεί ένα άτομο μετά την αρχική εμπειρία βίας. Η κοινωνική κριτική, ο χλευασμός, η αμφισβήτηση της μαρτυρίας του και η πιθανότητα δημοσιοποίησης προσωπικών στιγμών μπορούν να ενισχύσουν τα αισθήματα ντροπής και απομόνωσης.
Για έναν άνδρα που έχει ήδη βιώσει σεξουαλική κακοποίηση, τα παραπάνω ενδέχεται να λειτουργήσουν ως επιπρόσθετα εμπόδια στην αποκάλυψη της εμπειρίας του και στην αναζήτηση βοήθειας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν στερεότυπα γύρω από τον ανδρισμό και την ανδρική θυματοποίηση.
Στη σημερινή εποχή, όπου η τεχνολογία επιτρέπει σε ένα συμβάν κακοποίησης να μετατραπεί σε εύκολα προσβάσιμο υλικό με μια απλή ανάρτηση στο διαδίκτυο, η προστασία της ιδιωτικότητας και της αξιοπρέπειας των θυμάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας δεν μπορεί να περιορίζεται στην τιμωρία της αρχικής πράξης, αλλά οφείλει να περιλαμβάνει και την προστασία του θύματος από την περαιτέρω έκθεση, τον στιγματισμό και την ψηφιακή εκμετάλλευση.
Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης αναδεικνύει ότι η σεξουαλική βία δεν αφορά αποκλειστικά ένα φύλο και ότι κάθε θύμα δικαιούται την ίδια αναγνώριση, προστασία και υποστήριξη. Η αποδόμηση των στερεοτύπων γύρω από τον ανδρισμό, η καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος και η προστασία της ιδιωτικότητας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Γιατί η σεξουαλική κακοποίηση δεν πρέπει να συνοδεύεται από σιωπή, φόβο ή δεύτερη θυματοποίηση. Κάθε άνθρωπος πρέπει να μπορεί να μιλήσει και να αναζητήσει βοήθεια χωρίς να φοβάται ότι θα αμφισβητηθεί ή θα στιγματιστεί.
Πηγές
Karasavva, V. (2025). The Frequency, Nature, Impact, and Coping Strategies of Nonconsensual Intimate Image Dissemination Victimization: A Scoping Review. Trauma, Violence, & Abuse, 15248380251383940.
National Center for Injury Prevention and Control. (2025, December 17). About sexual violence. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/sexual-violence/about/index.html
Pilkington, V., Bendall, S., Rice, S., Salter, M., Wilson, M. J., & Seidler, Z. (2026). Barriers and facilitators for sexual trauma disclosure in boys and men: A systematic review. Trauma, Violence, & Abuse, 27(3), 830-853.
Καλτσίδη, Μ. (2026, October 29). Θεσσαλονίκη: 41χρονος κατήγγειλε ότι τον βίασαν, τον τραυμάτισαν με μαχαίρι και τον πέταξαν στον Θερμαϊκό – Δύο συλλήψεις. ertnews.gr. https://www.ertnews.gr/ert3/thessaloniki/thessaloniki-41xronos-katiggeile-oti-ton-viasan-ton-traymatisan-me-maxairi-kai-ton-petaksan-ston-thermaiko-dyo-syllipseis/
Λούβαρης, Σ. (2026, October 29). Φρίκη στη Θεσσαλονίκη: 41χρονος κατήγγειλε ότι τον βίασαν ομαδικά έξι άτομα, τον ξυλοκόπησαν και τον πέταξαν στον Θερμαϊκό. ProtoThema. https://www.protothema.gr/greece/article/1902231/friki-sti-thessaloniki-41hronos-katiggeile-oti-ton-viasan-omadika-exi-atoma-ton-xulokopisan-k/