Γράφει η Λίνα Αδάμ,
Σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας είναι πιθανό να έχουμε βρεθεί σε παρέες, άλλοτε πιο στενές και άλλοτε πιο τυπικές, όπου οι φίλες μας να παρουσιάζουν μια εσωστρεφή και άκαμπτη συμπεριφορά αναφορικά με την σχέση τους και τον τρόπο αντιμετώπισης τους από τους συντρόφους τους. Πολλές φορές τυχαίνει να διακρίνουμε μια θλίψη στο πρόσωπο τους, μια αποφυγή στο να συζητήσουν για την καθημερινότητα με τον/την σύντροφο τους και μια γενικότερη αποστροφή σε ό,τι έχει να κάνει με τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο λόγος αποφυγής αυτού του θέματος δεν είναι απλή ντροπαλότητα ή έλλειψη αυτοπεποίθησης, αλλά στην πραγματικότητα κρύβει κάτι πολύ πιο βαθύ : τη σιωπηρή κακοποίηση τους.
-
Τι εννοούμε ως κακοποίηση μέσα σε μια σχέση;
Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε βαθύτερα και να βοηθήσουμε μια φίλη – και κατ’ επέκταση όλους όσους το έχουν ανάγκη – πρέπει να κατανοήσουμε τι σημαίνει ο όρος κακοποίηση και πως αυτή εμφανίζεται σε μια σχέση.
Σύμφωνα με τον ορισμό που δόθηκε το 1995 από την 4η Παγκόσμια Διάσκεψη Γυναικών ως κακοποίηση νοείται: «κάθε πράξη βίας που στηρίζεται στο φύλο και έχει ως αποτέλεσμα, τη σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή πόνο, συµπεριλαµβανοµένων των απειλών τέτοιων πράξεων, τον εξαναγκασμό ή την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας είτε αυτό προκύπτει στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή». Με άλλα λόγια η κακοποίηση δεν είναι παρά η συνεχής και επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά εξουσίας και βίας – σωματικής, ψυχολογικής, λεκτικής, οικονομικής, σεξουαλικής – έναντι ορισμένου ατόμου, η οποία είθισται να εμφανίζεται σε μια σχέση εξάρτησης ή οικειότητας.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η κακοποίηση δεν είναι εμφανής μόνο με εμφανή σημάδια πάνω στο σώμα, αλλά κυρίως αφήνει ουλές στον ψυχικό κόσμο του ατόμου επηρεάζοντας την αυτοεκτίμηση και ιδιοσυγκρασία του. Η λεκτική βία μέσα από φωνές και εξευτελισμούς, η ψυχολογική βία μέσα από την παθολογική ζήλεια και τον εκφοβισμό, ο αυστηρός έλεγχος των οικονομικών και ο εξαναγκασμός σε σεξουαλική επαφή αποτελούν ορισμένα μόνο παραδείγματα κακοποιητικής συμπεριφοράς, τα οποία αποσκοπούν στην πρόκληση σωματικού ή ψυχικού πόνου.
Ποιο είναι το πρώτο βήμα βοήθειας σε αυτή την περίπτωση;
Συχνά, τα θύματα κακοποιητικών συμπεριφορών δυσκολεύονται να εκφραστούν και να μιλήσουν ανοιχτά για την σχέση τους. Ως φίλες λοιπόν, το πρώτο βήμα είναι να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές περιβάλλον και να γίνουμε καλές ακροάτριες! Ερωτήσεις όπως:
- «Πως πάνε τα πράγματα μεταξύ σας;»
- «Για ποιο λόγο τσακώνεστε συχνά;»
- «Πως σου συμπεριφέρεται μετά τον τσακωμό;»
- «Φοβάσαι;»
- «Χρειάζεσαι βοήθεια;»
μπορούν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη στη φίλη μας και έτσι να τη βοηθήσουμε να αναγνωρίσει τα σημάδια της κακοποιητικής σχέσης στην οποία βρίσκεται. Το σημαντικότερο βέβαια είναι κατά τη διάρκεια της συζήτησης να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Αναφορές με αρνητικούς χαρακτηρισμούς προς το πρόσωπο του/της συντρόφου της μπορεί να δημιουργήσουν αντίθετα αποτελέσματα και να την οδηγήσουν σε σημείο να υπερασπιστεί τον/την θύτη προκειμένου να μην εκτεθεί.
-
ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ ΒΟΗΘΕΙΑΣ;
Όπως μπορεί να γίνει ευκόλως αντιληπτό, το επόμενο βήμα είναι η υποστήριξη της φίλης μας. Όταν κάποιος μοιράζεται τόσο προσωπικές πληροφορίες και λεπτομέρειες για ένα ευαίσθητο θέμα, όπως αυτό της κακοποίησης, η άσκηση υπερβολικής πίεσης εκ μέρους μας μπορεί να προκαλέσει αντίθετα αποτέλεσμα από τα επιθυμητά. Η συνεχής παρότρυνση για να αναλάβει δράση, να απομακρυνθεί από τον/την θύτη, να αναγνωρίσει την αξία της και να εγκαταλείψει τη σχέση δεν πρέπει να προτείνονται από την πρώτη στιγμή παρά μόνο αν καταλάβουμε ότι η φίλη είναι πραγματικά έτοιμη να δεχτεί συμβουλές.
Πρέπει να της υπενθυμίζουμε πως οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να είναι δική της και όχι να στηρίζεται στις απόψεις των άλλων. Κύριο μέλημα πρέπει να είναι η συνδρομή μας στο να πάρει σωστές αποφάσεις για το μέλλον της και βάζοντας προτεραιότητα τον εαυτό της. Για αυτό και με την κατάλληλη υποστήριξή μας θα καταλάβει πως δεν ευθύνεται εκείνη για τη βίαιη συμπεριφορά του /της συντρόφου της και σταδιακά θα μπορέσει να δει τα γεγονότα από εξωτερική οπτική.
-
ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ να επεμβουμε πιο δραστικα;
Η υποστήριξή μας δεν αρκεί να στηρίζεται μόνο στα λόγια, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από πράξεις. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε εκεί για τη φίλη μας 24/7 και πάντοτε σε ετοιμότητα να την ακούσουμε και να την στηρίξουμε. Ακόμη, δεν θα ήταν κακό να ορίσουμε μια λέξη – φράση κλειδί σε περίπτωση που προκύψει κάποιο έντονο περιστατικό βίας ή ακόμη και να κρατήσουμε εμείς στο σπίτι μας αντίγραφα σημαντικών εγγράφων (ταυτότητα, διαβατήριο) και λίγα χρήματα, ώστε αν ποτέ αποφασίσει να φύγει βιαστικά, να μην είναι αβοήθητη.
Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να ξεχνάμε πόσο σημαντική είναι η συμβολή ειδικών σε θέματα κακοποίησης. Εάν η φίλη μας συνεχίζει να νιώθει εγκλωβισμένη μέσα στην σχέση της και παρά την παρότρυνση μας δεν μπορεί να διαχειριστεί τα περιστατικά βίας, χρειάζεται να της προτείνουμε τη βοήθεια από ειδικό. Οφείλουμε να συγκεντρώσουμε μαζί της πληροφορίες για τα περιστατικά και να της δώσουμε τις κατάλληλες επαφές ώστε να απευθυνθεί, όπως τα Συμβουλευτικά Κέντρα, τη Γραμμή SOS 15900 και την Ανώνυμη Γραμμή Υποστήριξης της ομάδας «Γίνε Άνθρωπος».
Στο τέλος της ημέρας, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η συγγνώμη και οι χειρονομίες αγάπης που μπορεί να υπάρξουν ανάμεσα στα επεισόδια κακοποίησης δεν πηγάζουν από πραγματική μεταμέλεια, αλλά από μια ακόμα προσπάθεια ελέγχου. Μια γυναίκα που σωπαίνει δεν πρέπει να κάνει και τη δική μας φωνή να χαθεί. Η κακοποίηση τρέφεται από τον φόβο και γιγαντώνεται όταν το θύμα πείθεται ότι δεν υπάρχει διέξοδος. Ας γίνουμε λοιπόν όλοι ένα ζευγάρι μάτια που δεν κρίνουν, ένα χέρι που δεν την πιέζει και μια φωνή που της υπενθυμίζει κάθε μέρα το αυτονόητο: ότι δεν είναι μόνη.
Πηγές :
- Αδαµάκη, Ντ. (2001). Εγχειρίδιο για τις κακοποιημένες γυναίκες. Κέντρο ερευνών για θέματα ισότητας ΚΕΘΙ
- Αρτινοπούλου Β., (2006). Ενδοοικογενειακή κακοποίηση γυναικών. Νομική βιβλιοθήκη
- www.astynomia.gr/odigos-tou-politi/chrisimes-symvoules/endooikogeneiaki-via/epikairopoiimenes-odigies-pros-polites-kai-foreis-gia-tin-antimetopisi-tis-endooikogeneiakis-vias/
- https://olafaq.gr/people/society/ti-na-kaneis-an-mia-fili-soy-einai-se-kakopoiitiki-schesi/
- https://socialpolicy.gr/2018/11/σημάδια-μιας-κακοποιητικής-σχέσης-ο-κ.html
Lina Adam
Latest posts by Lina Adam (see all)
- Βοήθεια σε φίλη που κακοποιείται: Πώς να σταθείς δίπλα της - 17/11/2026
- Hate speech: η νέα τάση των social media - 01/07/2026
