Γράφει η Σταυρούλα Τζίμου,
Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά τη δολοφονία και τον ομαδικό βιασμό της 21χρονης Ελένης Τοπαλούδη στη Ρόδο, η υπόθεση επανήλθε στο προσκήνιο της δικαστικής επικαιρότητας, καθώς την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 συζητήθηκε εκ νέου στον Άρειο Πάγο αίτημα επανεξέτασης της προηγούμενης δικαστικής απόφασης.
Το αίτημα του καταδικασθέντος και η απόφαση που εκκρεμεί
Η νέα δικαστική διαδικασία αφορά την προσπάθεια ενός εκ των δύο καταδικασθέντων να αμφισβητήσει την απόφαση με την οποία απορρίφθηκαν οι αιτήσεις αναίρεσης των καταδικαστικών αποφάσεων. Η αίτηση αφορά τον καταδικασθέντα Μανώλη Κούκουρα, μέσω του συνηγόρου του Χάρη Αμπράζη. Κατά τη συνεδρίαση του ΣΤ΄ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, η υπεράσπιση επανέφερε σειρά ισχυρισμών:
-
Ζήτημα της κυριαρχίας του δεξιού ή αριστερού χεριού: Υποστήριξε ότι ο καταδικασθείς είναι αριστερόχειρας, ενώ η φορά και η κατανομή των τραυμάτων της Ελένης, σύμφωνα με την ερμηνεία της υπεράσπισης, παραπέμπουν σε δράστη που χρησιμοποιούσε το δεξί χέρι.
-
Αποτυπώματα στο σίδερο σιδερώματος: Επικαλέστηκε το γεγονός ότι τα αποτυπώματα που εντοπίστηκαν στο αντικείμενο αποδίδονται, κατά τον ισχυρισμό της, αποκλειστικά στον δεύτερο καταδικασθέντα.
-
Διαφορετικός βαθμός συμμετοχής: Ο καταδικασθείς φέρεται να παραδέχεται ότι χτύπησε την Ελένη στο πρόσωπο, αρνούμενος ωστόσο ότι συμμετείχε στον ίδιο βαθμό στην υπόλοιπη επίθεση και στη μεταφορά της στη θάλασσα.
-
Παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας: Η υπεράσπιση έθεσε ζητήματα σχετικά με τη δημοσιότητα που έλαβε η υπόθεση και την ανάγνωση δημοσιευμάτων κατά τη διάρκεια της δίκης.
Αξιολόγηση ψηφιακών στοιχείων: Αμφισβήτησε τον τρόπο αξιολόγησης οπτικοακουστικού υλικού και ψηφιακών δεδομένων από τέσσερα κινητά τηλέφωνα και δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές της Ελένης.
Η εισαγγελική πρόταση ήταν απορριπτική ως προς το αίτημα επανεξέτασης.
Η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου υποστήριξε ότι οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις διέθεταν επαρκή αιτιολογία και ότι δεν προέκυπτε παραβίαση των δικαιωμάτων του καταδικασθέντος. Το δικαστήριο ωστόσο, επιφυλάχθηκε να εκδώσει την απόφασή του. Να σημειωθεί ότι πρόκειται για την δεύτερη συζήτηση της υπόθεσης στον Άρειο Πάγο.
Ιωάννης Τοπαλούδης: «Ο ένας προσπαθούσε να ρίξει τις ευθύνες στον άλλον»
Ο πατέρας της Ελένης, Ιωάννης Τοπαλούδης, σχολίασε στο Γίνε Άνθρωπος “αυτό το θέατρο του παραλόγου το έχουμε ζήσει σε όλη τη διάρκεια των δικαστηρίων. Και πρωτόδικα και στο εφετείο. Ο ένας προσπαθούσε να ρίξει τις ευθύνες στον άλλον.” Ερωτηθείς εάν θεωρεί ότι αποτελεί νομοθετικό κενό το γεγονός ότι ένας καταδικασθείς σε ισόβια κάθειρξη έχει το δικαίωμα να αμφισβητεί τη δικαστική απόφαση, ο πατέρας της Ελένης απάντησε θετικά, υπογραμμίζοντας ότι, κατά την άποψή του, αυτή η δυνατότητα λειτουργεί εις βάρος των θυμάτων και των οικογενειών τους.
“Λυπάμαι που το λέω, αλλά θα ακολουθήσουν, όπως υποψιάζομαι – και φαίνεται άλλωστε αυτό – κι άλλες υποθέσεις τέτοιων γυναικοκτονιών που θα πάνε μέχρι και τον Άρειο Πάγο.”
“Θα πρέπει λοιπόν ο νομοθέτης, αυτός ο αόριστος και απρόσωπος νομοθέτης, να δείξει ένα πιο ευαίσθητο και κοινωνικό πρόσωπο και να συμπαραταχθεί σ’ αυτόν τον δίκαιο κοινωνικό αγώνα των οικογενειών των θυμάτων και να μην προστατεύει καταδικασθέντες σε ειδεχθή εγκλήματα.”
Θα έλεγε κανείς πως ο κύριος Τοπαλούδης δεν έχει άδικο, αφού και ο καταδικασμένος δολοφόνος της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου, Δημήτρης Βέργος, άσκησε αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο τον Οκτώβριο του 2026, επιδιώκοντας ευνοϊκότερη ποινική μεταχείριση και την ανατροπή της απόφασης που διατήρησε την ποινή της ισόβιας κάθειρξης.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα που απασχολεί τις οικογένειες των θυμάτων: τη μακρά και ψυχοφθόρα δικαστική διαδρομή που ενδέχεται να ακολουθήσει μια υπόθεση, ακόμη και μετά την έκδοση καταδικαστικής απόφασης.
“Για εγκλήματα , συγκεκριμένα για τέτοια ειδεχθή εγκλήματα ανθρωποκτονίας, όχι μόνο γυναικοκτονίες, θα πρέπει να υπάρχει η ποινή των ισοβίων αποκλειστικά και μόνο, δηλαδή να είναι ισόβια χωρίς 20 ή 18 ή 15 ή δεν ξέρω πόσα χρόνια. Ισόβια ίσον ισόβια. Εμείς δεν θα δούμε ποτέ ξανά πίσω ζωντανά τα παιδιά μας ούτε θα τ’ αγκαλιάσουμε. Αυτοί ας πάνε στη φυλακή για όλη την υπόλοιπη διάρκεια της ζωής τους.”
Η έμφυλη διάσταση της υπόθεσης
Η νέα δικαστική εξέλιξη προσφέρει αφορμή για μια ευρύτερη προσέγγιση της υπόθεσης, πέρα από το αυστηρά νομικό της σκέλος.
Η υπόθεση της Ελένης Τοπαλούδη δεν αποτελεί απλώς μια υπόθεση ανθρωποκτονίας. Έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα της συζήτησης γύρω από την έμφυλη και σεξουαλική βία στην Ελλάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσπάθεια επαναφοράς ισχυρισμών που αφορούν την κατανομή της ευθύνης μεταξύ των δύο καταδικασθέντων. Από εγκληματολογική σκοπιά, η συμμετοχή περισσότερων δραστών σε ένα έγκλημα απαιτεί εξέταση της ατομικής συμπεριφοράς, της συναπόφασης και της συμβολής κάθε προσώπου στην τέλεσή του. Η δικαστική υπεράσπιση αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε κατηγορουμένου και καταδικασθέντος. Παράλληλα όμως, η υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας της αξιοπρέπειας του θύματος, της αποφυγής δευτερογενούς θυματοποίησης και της ανάγκης να μην αντιμετωπίζεται η δικαστική διαδικασία ως πεδίο αμφισβήτησης της προσωπικότητας του θύματος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάγκη θεσμικών παρεμβάσεων που δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά στην αυστηροποίηση των ποινών, αλλά θα εστιάζουν και στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την ουσιαστική προστασία των γυναικών που βρίσκονται σε κίνδυνο.
Η πρόταση νόμου για την πρόληψη και καταστολή της γυναικοκτονίας
Ο οργανισμός «Γίνε Άνθρωπος» στέκεται σταθερά και έμπρακτα δίπλα στα θύματα έμφυλης βίας και στις οικογένειες των γυναικών που δολοφονήθηκαν, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του φαινομένου και τη διεκδίκηση θεσμικών αλλαγών.
Η πρόταση νόμου με τίτλο «Πρόληψη και καταστολή της γυναικοκτονίας, έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας» κατατέθηκε στη Βουλή στις 10 Ιουλίου 2025, από πέντε ανεξάρτητους βουλευτές που πρόσκεινται στο Κίνημα Δημοκρατίας σε συνεργασία με το “Γίνε Άνθρωπος”. Παρουσιάστηκε δημόσια από τον Στέφανο Κασσελάκη στις 14 Ιουλίου 2025, παρουσία μητέρων γυναικών που δολοφονήθηκαν, καθώς και εκπροσώπων του οργανισμού. Στις 30 Οκτωβρίου 2026 οι «Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο» με αρχηγό τους τον Στέφανο Κασσελάκη, με την συνδρομή του «Γίνε Άνθρωπος» και μητέρες θυμάτων, ανακοίνωσαν νέα πρωτοβουλία για συγκέντρωση 500.000 υπογραφών, με στόχο την ενεργοποίηση της διαδικασίας λαϊκής νομοθέτησης και την προώθηση της πρότασης στη Βουλή.
Η υπόθεση της Ελένης Τοπαλούδη εξακολουθεί να υπενθυμίζει ότι η δικαιοσύνη δεν αφορά μόνο την επιβολή μιας ποινής. Αφορά, επίσης, την αξιοπρέπεια των θυμάτων, τη στήριξη των οικογενειών τους και τη διαμόρφωση ενός θεσμικού πλαισίου που θα μπορεί να προστατεύει αποτελεσματικά τις γυναίκες πριν να είναι πολύ αργά.
Ο σύνδεσμος για την ενίσχυση της συλλογικής μας προσπάθειας: https://demokrates.gr/vote/
